Michal Tonecki
Geboren op 28 februari 1928 te Plock (Polen).
Overleden in 1985.
Een overzicht van de door Michal Tonecki geschreven hoorspelen mag niet ontbreken. Aanvullende achtergrondinformatie is meer dan welkom!
Beschreven hoorspelen van Michal Tonecki:
Heeft u genoeg van uw meubels? (BRT)
Heeft u genoeg van uw meubels? (VARA)
Man en het doofstomme meisje, De
Meneer Lonek maakt alles nieuw
Michal Tonecki uitgelicht.
Een overzicht van de door Michal Tonecki geschreven hoorspelen.
Samengesteld door Herman Van Cauwenberghe.
Ballet
In dit hoorspel neemt de auteur een strafzaak als aanleiding tot een taalspel: door soms absurd lijkende deeltjes, clichés en vulmateriaal van de taal worden de mechanismen van taalmanipulatie, denk- en luistergewoonten belicht en in rationele constellaties van taal- en geruismateriaal overgebracht. Dit heeft een inversie van al het hoorbare tot gevolg.
11-02-1972, Radio Bremen, Ballett.
02-09-1975, KRO, Ballet.
Dames doden heren / De sirenen
Een man ontwaakt, vastgebonden op een tafel, en herinnert zich in een vraag- en antwoorddialoog met twee zeer mooie dames hoe hij hier verzeild is geraakt, in dit afgelegen huis aan de rand van de stad. Een arsenaal aan passende instrumenten ontneemt hem ten slotte de laatste twijfel. Hij is in de handen van vrouwelijke vampieren gevallen.
05-01-1968, Teatr Polskiego Radia, Panie zabijają panów.
19-11-1968, Westdeutscher Rundfunk, Frauen morden Männer.
02-09-1969, KRO, Dames doden heren.
07-12-1969, BRT, Dames doden heren.
Heeft u genoeg van uw meubels?
Het is niet zoals gewoonlijk de oude vrouw met het kalfsvlees, die op een vroege morgen bij het echtpaar Stefan en Kitty aanbelt. Het zijn ook geen twee inbrekers die daar voor de deur staan, maar verhuizers, die zich door niets laten van de wijs brengen, zelfs niet als gedreigd wordt hen buiten te gooien. Ze komen weer en doen hun plicht. Nog voor Stefan en Kitty echt tot bezinning gekomen zijn, is hun woning leeggeruimd. Maar ze moeten en zullen een ander interieur hebben.
16-03-1970, Teatr Polskiego Radia, Czy nie zbrzydly wam wasze meble?
25-04-1970, Westdeutscher Rundfunk, Sind Sie Ihre Möbel schon leid?
02-06-1970, KRO, Heeft u genoeg van uw meubels?
15-04-1972, BRT, Heeft u genoeg van uw meubels?
Kleine privé-tic, Een
"Een kleine privé-tic" is de zielige geschiedenis van twee vrouwen, een jonge weduwe en haar schoonmoeder, die na de dood van hun echtgenoot, respectievelijk zoon, samenwonen en van de nagedachtenis van de verongelukte (de man was vliegenier) een ziekelijke cultus maken. In de slaapkamer, waarin hij voor het laatst in zijn leven gelegen heeft, mag niemand nog binnenkomen. Niets mag er aangeraakt worden. Het gordijn voor het raam blijft dicht.
08-04-1973, Süddeutscher Rundfunk, Kleiner Privattick.
14-12-1975, BRT, Een kleine privé-tic.
Man en het doofstomme meisje, De
In één van zijn compensatoire dromen, die hem boven de werkelijkheid van zijn leven laten uitstijgen, staat plots een doofstom meisje voor de ogen van de oude man. Hij nodigt haar uit in zijn huis te komen en brengt haar in de kamer van zijn vrouw onder, die daar helemaal niet over verwonderd is, maar integendeel vriendelijk aanbiedt haar ondergoed, haar klederen en haar sieraden ter beschikking te stellen.
De oude man poogt aan het meisje de wereld der geluiden te verklaren. Het zijn de geluiden die de voornaamste fasen van zijn lijdensgeschiedenis markeren: concentratiekamp, bevrijding, soldatenleven, na de oorlog verhoren en gevangenis in zijn eigen land...
06-09-1972, Westdeutscher Rundfunk, Der Mann und das taubstumme Mädchen.
16-10-1973, BRT, De man en het doofstomme meisje.
16 01-1974, VARA, De man en het doofstomme meisje.
Meneer Lonek maakt alles nieuw
In de familie van de schrijvende en viool spelende kunstenaar Nikifor verschijnt plots en zonder aankondiging de aanvankelijk raadselachtige figuur van meneer Lonek. Hij kent het leven en wil in Nikifors familie "alles veranderen".
Gewillig laat Nikifor viool en schrijfmachine in de steek en begeeft zich naar de door meneer Lonek in de achterkamer opgestelde injector, om daar plastic flessendoppen en plastic speelgoed te vervaardigen, terwijl de indringer Nikifors rol als echtgenoot en vader overneemt. Op de lange duur blijkt echter, dat de aantrekkingskracht van de "oude" artistieke waarden op Nikifor en zijn familie groter is dan meneer Lonek vermoed heeft.
12-05-1967, Teatr Polskiego Radia, Przyszedł Pan Lonek.
19-11-1966, Südwestfunk, Herr Lonek ist gekommen.
06 06-1972, KRO, Meneer Lonek maakt alles nieuw.
Met vijf man bridgen / Met z'n vijven bridgen
Het spel is een moderne groteske. Een lifter wordt meegenomen in een caravan; daarin blijken zich vier personen te bevinden die bijna dwangmatig bezig zijn met bridgen. Zij proberen een vijfde man in hun gezelschap te lokken. Wie eenmaal tot dat gezelschap is toegetreden, komt er niet zo gemakkelijk uit.
Deze simpele intrige heeft verscheidene diepere betekenissen. De bridgeclub wordt het symbool van het beperkte bestaan, waarin de mens zich laat vangen. De leider van de club heeft bepaalde tirannieke aspecten. Niemand van de spelers voelt zich gelukkig, maar de kracht om aan de dwang tot verder spelen te ontsnappen, ontbreekt.
12-11-1965, Teatr Polskiego Radia, Piążty do brydża.
02-11-1966, Westdeutscher Rundfunk, Der Fünfte zum Bridge.
04-12-1966, KRO, Met vijf man bridgen.
12-02-1967, BRT, Met z'n vijven bridgen.
Regen maakt de grond zacht
Is ze wel uit het raam gesprongen? Heeft niet iemand het raam opzettelijk opengezet en haar eruit gegooid? Maskers worden afgerukt, verhoudingen zonder enige terughoudendheid blootgelegd. Men vergeet te informeren bij het ziekenhuis. Midden in de chaos die door haar duistere sprong uit het raam zou zijn veroorzaakt, verschijnt Aniela. Dan blijkt dat ze helemaal niet uit het raam is gesprongen.
De beschuldigingen beginnen opnieuw. Men in bang toch nog in opspraak te komen. De auteur prikt in zijn spel door het gepolijste buitenkantje van de samenleving heen. Uiteindelijk bepalen haat, liefde, wanhoop en jaloezie de onderlinge verhoudingen. Het spel komt tot een climax wanneer blijkt dat het raam nog steeds open staat.
13-12-1968, Teatr Polskiego Radia, Po deszczu miękka ziemia.
07-07-1972, KRO, Regen maakt de grond zacht.
Zilveren bruiloft
Een echtpaar zit op een bank van een instelling voor geestelijk gehandicapten. Zo dadelijk komen hun kinderen die daar zijn opgenomen. Het is de dag dat het echtpaar hun zilveren bruiloft viert en in de instelling wordt toevallig een gekostumeerd bal voor de patiënten georganiseerd. De twee jongelui die op ze afkomen zijn dat hun kinderen of is het echtpaar opgenomen en komen de kinderen hun ouders bezoeken om de zilveren bruiloft te vieren?
00-00-1977, Westdeutscher Rundfunk, Silberhochzeit.